Amrut Ghayal
Amrutlal Laljee Bhatt, better known by his pen name Amrut Ghayal, was a Gujarati language poet from India.
Amrutlal Bhatt was born in Sardhar near Rajkot on 19 August 1916 to Lalji Bhatt and Santokben. He studied up to seventh standard in Sardhar. He served as a personal secretary of prince of Pajod state, a small princely state of Saurashtra, Khan Imamuddin Babi aka Ruswa Mazlumi, from 1938 to 1948. He passed matriculation in 1949 and joined Bachelor of Arts from Dharmendrasinhji Arts College, Rajkot but left studies after first year. He joined public works department of Rajkot in 1949 as an accountant and was retired in 1973. He settled in Rajkot following his retirement.
Works:
His pen name Ghayal literally means wounded. Already being a good scholar of Urdu and Persian poetry, Amrit Ghayal flourished into an outstanding Ghazal poet of Gujarati by 1940 once he started writing the Gujarati poetry. His poetry is known for "Jusso" (morale) "Jom" (spirit) and "Mijaj" (attitude or style). His language has been influenced by the vocabulary of Saurashtra region to which place he belonged.
In 1954, his first poetry collection Shula ane Shamana (Throns and Dreams) was published. His other collections are Rang (Colour, 1960), Roop (Beauty, 1967), Jhay (Shade, 1982), Agni (Fire, 1982) and Gazal Name Sukh (Happiness in name of poetry, 1984).
Awards:
He received Sheikhadam Abuwala award for 1992–93. He was also awarded Ranjitram Suvarna Chandrak in 1993 and Gujarat Sahitya Akademi award in 1994.[3] He received Kalapi Award in 1997.
----------------------------------------------------------
અમૃત “ઘાયલ” ની કેટલીક રચનાઓ
(Some poetry of Amrut “Ghayal”)
સમય જાતાં બધું સહેવા હૃદય ટેવાઇ જાયે છે
ગમે તેવું દુઃખી હો, પણ જીવન જીવાઇ જાયે છે.
હૃદયના દર્દની વાતો કદી છાની નથી રહેતી
હૃદય ગભરાય છે ત્યારે નયન ભીંજાઇ જાયે છે.
સમય બદલે તો બદલે, પણ પ્રણય રંગો નહીં બદલે
હૃદય રંગાઇ જાયે છે તો બસ રંગાઇ જાયે છે.
મુસીબતના દહાડા એ કસોટીના દહાડા છે.
છે પાણી કેટલું કોના મહીં જોવાઇ જાયે છે.
જીવન સારું જીગરની આહ થી ફૂંકી દઉં “ઘાયલ”
કદીક મારા ઉપર મને ય એવી ખાઇ જાયે છે.
------------------------------------------------
.2
અમે ધારી નહોતી એવી અણધારી કરી લીધી,
અજાણી આંખડીએ ચોટ ગોઝારી કરી લીધી.
કોઈનાથી અમે બે વાત શું પ્યારી કરી લીધી!
જવાનીમાં મરણની પૂર્વતૈયારી કરી લીધી.
અમે મગરૂર મનને મારી લાચારી કરી લીધી,
કરી લીધી જીવન તારી તરફદારી કરી લીધી.
ઘડીઓ આ જુદાઈની અને તે પણ જવાનીમાં?
અમે આ પણ સહન તલવાર બેધારી કરી લીધી.
મને કંઈ વાત તો કરવી હતી અલગારી મન મારા,
વળી કોના થકી તેં પ્રીત પરબારી કરી લીધી!
ભલે એ ના થયાં મારાં, ભલા આ સ્નેહ શું કમ છે?
ઘડીભર સાથ બેસી વાત બે પ્યારી કરી લીધી.
કસુંબલ આંખડીના આ કસબની વાત શી કરવી?
કલેજું કોતરી નાજુક મીનાકારી કરી લીધી.
મઝાની ચાંદનીમાં નોતરી બેઠા ઉદાસીને,
અમે હાથે કરીને રાત અંધારી કરી લીધી.
હવે મિત્રો ભલે ગુસ્સો ગઝલ પર ઠાલવે “ઘાયલ”,
અમારે વાત બે કરવી હતી પ્યારી, કરી લીધી.
------------------------------------------------
.3
કેમ ભૂલી ગયા? દટાયો છું
આ ઈમારતનો હુંય પાયો છું
હું હજી પૂર્ણ ક્યાં કળાયો છું
અડધોપડધો જ ઓળખાયો છું
વિસ્તર્યા વિણ બધેય છાયો છું
હું અજબ રીતથી ઘવાયો છું
આમ તો એક બિન્દુ છું કિન્તુ
સપ્તસિન્ધુથી સંકળાયો છું
સૂર્યની જેમ સળગ્યો છું વર્ષો
ચન્દ્રની જેમ ચોડવાયો છું
વઢ નથી વિપ્ર, આ જનોઈનો
આમ હું આડેધડ કપાયો છું
રામ જાણે શું કામ હું જ મને
સર્પની જેમ વીંટળાયો છું
એ જ છે પ્રશ્ન: કોણ કોનું છે
હું ય મારો નથી, પરાયો છું
સાચું પૂછો તો સત્યના પંથે
ખોટી વાતોથી દોરવાયો છું
ઊંચકે કોણ આ પંથ ભૂલ્યાને
આપ મેળે જ ઊંચકાયો છું
મીંડું સરવાળે છું છતાં “ઘાયલ”
શૂન્ય કરતાં તો હું સવાયો છું
------------------------------------------------
.4
કાજળભર્યાં નયનના કામણ મને ગમે છે,
કારણ નહીં જ આપુ કારણ મને ગમે છે.
લજ્જા થકી નમેલી પાંપણ મને ગમે છે
ભાવે છે ભાર મનને, ભારણ મને ગમે છે.
જીવન અને મરણની હર ક્ષણ મને ગમે છે,
ઝેર હોય અથવા મારણ મને ગમે છે.
ખોટી તો ખોટી હૈયાધારણ મને ગમે છે,
જળ હોય ઝાંઝવાંનાં તોપણ મને ગમે છે.
હસવું સદાય હસવું, દુઃખમાં અચૂક હસવું,
દીવાનગી તણું આ ડહાપણ મને ગમે છે.
આવી ગયાં છો આંસૂ લૂછો નહીં ભલા થઈ
આ બારે માસ લીલાં તોરણ મને ગમે છે.
લાવે છે યાદ ફૂલો છબો ભરી ભરીને,
છે ખૂબ મહોબતીલી માલણ, મને ગમે છે.
દિલ શું હવે હું પાછી દુનિયાય પણ નહીં દઉં,
એ પણ મને ગમે છે, આ પણ મને ગમે છે.
હું એટલે તો એને વેંઢારતો રહું છું,
સોગંદ જિંદગીનાં! વળગણ મને ગમે છે.
ભેટ્યો છું મોત ને પણ કૈં વાર જિંદગીમાં!
આ ખોળિયા ની જેમ જ ખાંપણ મને ગમે છે.
“ઘાયલ” મને મુબારક આ ઊર્મિકાવ્ય મારાં,
મે રોઈને ભર્યાં છે, એ રણ મને ગમે છે.
------------------------------------------------
.5
ગુસ્સે થયા જો લોક તો પત્થર સુધી ગયા,
પણ દોસ્તો ના હાથ તો ખંજર સુધી ગયા.
જુલ્ફોય કમ નહોતી જરા એ મહેક માં,
મુરખા હતા હકીમ કે અત્તર સુધી ગયા.
એમ જ કદાપિ કોઇને લોકો ભજે નહિ,
ખપતું’તુ સ્વર્ગ એટલે ઇશ્વર સુધી ગયા.
“ઘાયલ” ની ભાવભીની અમારે તો દોસ્તી,
આ એટલે તો દુઃશ્મનોના ઘર સુધી ગયા.
------------------------------------------------
.6
દશા મારી અનોખો લય અનોખો તાલ રાખ છે,
કે મુજને મુફલીસીમાં પન માલામાલ રાખે છે.
નથી એ રાખતા કૈ ખ્યાલ મારો કેમ કહેવાયે,
નથી એ રાખતા તો કોણ મારો ખ્યાલ રાખે છે?
મથે છે આંબવા કિન્તુ મરણ આંબી નથી શકતુ,
મને લાગે છે મારો જીવ ઝદપિ ચાલ રાખે છે.
જમાનો કોણ જાણે વેર વાળે છે ક્યા ભવનુ?
મલે છે બે દિલો ત્ય મધ્યમા દીવાલ રાખે છે.
જીવન નુ પુછતા હો તો જીવન છે ઝેર “ઘાયલ”નું,
છતા હિમ્મત જુઓ ક નામ અમૃતલાલ રાખે છે.
-@pratik_rajkot
टिप्पणियाँ
एक टिप्पणी भेजें